Met het hoofd in de nek beweert de Pakistaanse regering dat homoseksualiteit zich niet voordoet in hun reine land. Homoseksualiteit is een westerse afwijking dat met wortel en tak uitgeroeid moet worden. Homoseksuelen en hun daden zijn immoreel en een hoogverraad tegen de islam.

Volgens de Pakistaanse wet is er een streng verbod op homoseksualiteit. Maar waarom iets verbieden dat volgens de regering toch niet voorkomt?
In Pakistan is homoseksualiteit sinds 1860 illegaal. Bij het kleinste vermoeden worden homoseksuelen naar de andere wereld geholpen. Slechts een zeer gering aantal homo’s trotseert het gevaar en maakt in het geniep volop de oudste beweging ter wereld met elkaar. De kloekmoedige homoseksuelen die wel uit de kast durven te komen brengen niet alleen hun eigen leven in gevaar, maar ook dat van hun partner en naasten. Familieleden van homo’s worden verstoten door de islamitische samenleving. Daarom komt het zeer zelden voor dat homoseksuelen uit de kast komen. Toch zijn er bijzondere gevallen bekend van manmoedige homo’s die land en familie hebben afgestaan voor hun geaardheid.

Pakistan is officieel een islamitische staat maar heeft door de vroegere Britse bezetting nog veel Britse invloeden in de wetten. In Groot-Brittannië is homoseksualiteit legaal. Jongeren geven graag gehoor aan moderniteit en volgen de westerse trends. Als gevolg van toenemende liberalisering en sociale verdraagzaamheid duikt vaker het woord homoseksualiteit op. Toch blijft het voor de meerderheid vreemd. Men denkt niet aan homoseksualiteit wanneer mannen elkaar om de hals vliegen of hand in hand lopen. In het westen verdenkt men meteen mannen voor homoseksuelen als zij gearmd lopen, in Pakistan is dat normaal. Het is niet vreemd of raar als jongens een deken delen, of een eenpersoonsbed. Dit gevestigde gebruik maakt het voor homoseksuelen een stuk makkelijker om met elkaar te zijn zonder uit de kast te komen. Hier kan het westen – dat er op uit is mannenliefde te etiketteren in plaats van te waarderen – nog iets van leren.
Er wordt alom beweerd dat er veel openbare homoparty’s plaatsvinden in Pakistan en voornamelijk in Lahore. Brandend van nieuwsgierigheid reisde ik er naar toe. Ik kwam er vrij snel achter dat ik blij was gemaakt met een dooie mus. Geen enkel gay feestjes, geen parades, niets! Wie zijn die mensen die het op internet hebben over grote homobewegingen in Pakistan? En waarom juist op websites van LGBT-organisaties die horen te pleiten in het voordeel van homoseksuelen?
In Pakistan kwam ik wel in een mum van tijd in de geheime wereld van homoseksuelen terecht: ik maakte kennis met de een na de andere homo en biseksueel. Ik ging er, zoals de Pakistaanse regering met klem beweert, van uit dat zij niet bestonden.
Haast iedere Pakistaan die ik tegenkwam wilde voor een beter leven het land ontvluchten. Pakistan is een zeer arm land. Men bejegent elkaar erg grof en heeft weinig vertrouwen in elkaar. Rijken worden rijker en bouwen kolossale huizen. Ze stralen minachting voor de armen uit. Ik kwam er ook heteroseksuelen tegen die zich gewetenloos en zonder gene voordoen als homoseksueel. Dat waren voornamelijk jongeren die via Facebook in contact komen met de westerse wereld. Zij weten over het bestaan en rechten van homo’s in welgestelde landen en doen zich voor als homoseksueel. Ze deinzen er niet voor terug ook geslachtsgemeenschap te hebben met hun internetpartners. Homoseksualiteit is immoreel in Pakistan, maar als het gaat om een goed heenkomen lijkt alles vergeven. Totaal verbouwereerd luisterde ik naar enkele vaders die hun begeerlijke zoons aanmoedigden rijke mannen het hof te maken. Zonder enig gevoel van moraliteit genoten zij van de buit die hun zoons maakten.
Ondertussen kunnen jongens en mannen met echte homoseksuele gevoelens nergens terecht. Enkele mannen zijn met hun verhaal naar de Nederlandse ambassade geweest, maar daar werden zij de deur gewezen. Onze ambassade weigert te luisteren naar problemen, reageert onbeschoft en zit daar naar mijn mening voor spek en bonen. Homo’s die écht verliefd zijn op een buitenlandse partner kunnen het schudden bij de Nederlandse ambassade. Zij zijn niemand goed gezind; steeds vaker hoor ik mensen klagen over onze ambassade in Pakistan. Heteroseksuelen hebben het iets makkelijker. Die kunnen een huwelijk sluiten en wachten op een visum Machtiging Voorlopig Verblijf, hoewel er een enorme lijst met klachten is over de uitvoering en snelheid waarmee dat behandeld wordt. Dat geldt echter niet voor homoseksuelen, immers: in Pakistan kunnen homo’s niet trouwen. Ik heb persoonlijk ervaren hoe oneerbiedig de medewerkers van de Nederlandse ambassade in Pakistan zijn. Functionarissen van de IND zijn het ergst. Zij weigeren hun naam te noemen, zijn kortaf met informatie geven en zeer onbeleefd wanneer men vragen heeft. De omgangsvormen van de Nederlandse ambassade in Pakistan druisen in tegen alle principes van Nederlandse overheidsinstellingen hier. Ik heb nog nooit gehoord van een homo die ‘gratie’ heeft gekregen van de Nederlandse ambassade. Homoseksuelen kiezen steeds vaker voor andere landen. Zij vrezen voor het toenemende racisme in Nederland. Een Nederland waar een kleuring zich wel tweemaal afvraagt of hij een blanke moet groeten of een vriendschap zal aangaan, uit angst dat het iemand blijkt te zijn die op Wilders heeft gestemd.

Homo-instanties hebben voor zover ik weet nog nooit iets gedaan om de problemen van homo’s in Pakistan bespreekbaar te maken. Zo blijven homoseksuelen hun lamentabele leven slijten in het strengislamitische Pakistan. Samen met homoseksuele Pakistani in Nederland zou de homobeweging moeten proberen dit onderwerp bespreekbaar te maken. Homoseksuelen in Pakistan voeren een hopeloze strijd tegen de islam, de cultuur en de regering. De bevolking rekent eerst zelf af met homoseksuelen. Men zal de eer van de familie hoe dan ook proberen hoog te houden. Een homo in de familie is een afgang voor alle nazaten. Homoseksualiteit is het werk van de duivel. Men zal Allah van zijn troon bidden om de duivel in de homoseksueel te doden. Er rest hem niets anders te trouwen om de familie verdere schande te besparen.
Ongeschoolde of arme homoseksuelen weten niet wat zij meemaken. Zij weten niet waarom zij zich aangetrokken voelen tot hetzelfde geslacht en geloven inderdaad dat er iets mis is met hen. Zij kunnen nergens terecht met hun gevoelens. Op een gegeven moment moeten zij ook volgens de traditie en het geloof trouwen. Hieraan gaan levens kapot. Alles wordt door de regering en islam tegengewerkt en verboden. Homoseksuelen hebben daar geen leven. En hoe krom zijn de regels in Pakistan: het is er verboden alcohol te nuttigen, terwijl het in het land zelf gemaakt wordt. Afbeelding waarop mannen elkaar lief hebben en gedichten die rieken naar mannenliefde zijn niet toegestaan. Toch ben ik op openbare plekken een schat aan homoboeken en -films tegengekomen. Die zijn echter alleen betaalbaar voor rijke mensen. Onder meer om die reden ontstaan er geen gesprekken en dialogen over dit onderwerp.
Toch proberen enkele dappere homo’s verandering in hun penibele situatie te brengen. Eén van hen is de 42-jarige Liaquat Ali, die in 2005 zijn stamgenoot Markeen huwde. Door de opvallende pracht en praal die hoort bij een islamitisch huwelijk bleef de trouwerij geen geheim. Na het bekend worden van het huwelijk werd het kersverse bruidspaar bevolen onmiddellijk hun woonplaats te verlaten, of anders hun onislamitische daad te bekopen met de dood.

Het schijnt dat lesbiennes het makkelijker hebben in Pakistan. Zij worden minder vaak verdacht dan mannen. Er wordt gezegd dat vrouwen veel vaker geslachtsgemeenschap met elkaar hebben dan mannen onderling, omdat vrouwen de hele dag met elkaar opgesloten zitten. Zij worden afgesloten van de maatschappij. Vooral vrouwen uit hogere kringen komen niet eens in de nabijheid van een man. Om de eer van de familie te bewaren, worden vrouwen in huis gehouden tot zij uitgehuwelijkt worden. Daarom zouden vrouwen met elkaar experimenteren met hun seksualiteit.
In Pakistan is prostitutie illegaal, toch is er geen tekort aan bordelen voor zowel vrouwen als mannen. In het oude Lahore laten vrouwen en transseksuelen zich graag zien vanaf hun balkons om mannen te lokken. In Lahore kwam ik enkele knapen tegen uit de provincie Sindh. Zij komen voornamelijk uit Karachi. Om de concurrentie te ontlopen kwamen zij naar Lahore. Bovendien bestond het gevaar dat zij in hun eigen regio herkend worden. In weerwil van de wet, de familiewaarden en het geloof trekken mannenprostitués door het land en blijven ze niet vaak op één plek. Het zijn vaak prachtige jongens die tegen betaling van slechts enkele rupees seksuele handelingen verrichten, vaak om de armoede te ontlopen. De prostituanten komen duidelijk uit hogere klassen. Ze hebben geld om een prostitué te bezoeken. De jonge prostitués vinden over het algemeen hun klanten in steegjes, bij drukke bushaltes, in winkelcentra, bioscopen, hotellobby’s, parken, stations, ziekenhuizen en scholen. Klanten zijn onder meer buschauffeurs en conducteurs, nachtwakers, politieagenten, overheidsfunctionarissen en zakenlieden. De knapen bieden hun diensten aan in hotels. Ik bezocht een van die hotels, waar het krioelde van de mannen. Maar aan niets was te merken dat prostituanten hier voor jongens en mannen kwamen; alles gebeurde in het geheim. Politieagenten weten echter wel degelijk wat er gebeurt en zij chanteren de jongens om hun eigen lust te bevredigen. Door angst voor represailles zullen de agenten nooit aangeklaagd worden.

Slechts een enkeling is niet bang om zichzelf te zijn. Eén van hen is Ali Saleem, een zoon van een kolonel. Dat zegt al genoeg: met een kolonelszoon wil niemand problemen. Hij verzamelde al zijn moed en verscheen als travestiet op televisie. Zijn programma’s zijn zo geliefd dat de meeste kijkers hem niet vreemd meer vinden. Wat meespeelt, is dat hij er niet bepaald slecht uitziet als travestiet. Ali deinst er niet voor terug om gezaghebbende en invloedrijke lieden te interviewen onder wie de burgermeester van Karachi. De uitzendingen van Ali Saleem zijn voor homo’s een prachtige aanzet voor een latere coming out. Veel homoseksuelen bouwen op Ali en hopen dat er mede door hem begrip zal komen voor homoseksualiteit binnen de uiterst strengislamitische en gevoelige samenleving van Pakistan.

Radjesh Asha Bhosle
Radjesh is onder meer als vrijwilliger verbonden aan de Stichting Rainbow in Den Haag