Je ontmoet de liefde van je leven en om elkaar beter te leren kennen moet je eerst lange tijd uit elkaar. Als je een partner van buiten Europa ontmoet, is dat vaak de realiteit. Jacob verhuist voor zijn relatie naar een Europese stad om de Nederlandse bureaucratie te omzeilen.

“Ik ben klaar met de Nederlandse regeltjes. Omdat mijn vriend Nick afkomstig is van buiten Europa, vergt een relatie voor ons aardig wat doorzettingsvermogen. Het is met name de inburgeringswet uit 2006 die een relatie met een niet-Europeaan bemoeilijkt. Als we in Nederland willen samenwonen, moet mijn vriend eerst terug naar zijn geboorteland. Daar moet hij dan een basisexamen doen. Op de computer krijg je dan vragen over de Nederlandse taal en cultuur. De Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) laat je maanden wachten op de uitslag en daarna inreisvisum. En dat terwijl de uitslag van het computerexamen meteen bekend is. Zo kan het wel een half jaar duren voordat Nick dan terug kan naar Nederland. Eenmaal hier moet Nick ook een tijdelijke verblijfsvergunning aanvragen bij de IND; alles samen kost tweeduizend euro, plus veel reisgeld en dubbele verblijfskosten elders. En later moet hij ook de verplichte inburgeringscursus volgen en een permanente verblijfsvergunning betalen. De Nederlandse wet maakt voor enkele landen – zoals de Verenigde Staten – een uitzondering op deze extra regels voor partners van buiten de EU.
Verder vormt ook het Verdrag van Schengen een obstakel voor onze relatie. Dat verdrag houdt in dat iemand van buiten de Schengenlanden, waar veel Europese landen onder vallen, maximaal negentig dagen in Schengen-Europa mag zijn, verspreid over een half jaar. Mijn vriend moet dus vaak verplicht het land uit vanwege het Schengenverdrag. Daardoor moet Nick veel op en neer reizen en die tickets en verblijf elders kosten duizenden euro’s.

Hoewel Nick en ik best elders willen samenwonen, inventariseerde ik toch de mogelijkheden om eerst in Nederland te trouwen. Dat wordt praktisch onmogelijk gemaakt. In mijn gemeente heb ik navraag gedaan naar de mogelijkheden om te trouwen, maar daarbij voelde ik me gesaboteerd. Eerst moet je maximaal zestien weken in ondertrouw, terwijl je geen garantie hebt dat je daarna ook daadwerkelijk mag trouwen. De IND moet over de partner namelijk adviseren, maar omdat er geen termijn in de wet staat is er geen enkele zekerheid: ze doen dat vaak niet op tijd.
Op het moment dat ik mijn vriend ontmoette, was ik me al bewust van de problematiek die een eventuele relatie met zich mee zou brengen. Toen ik oogcontact met hem maakte in een café, voelde ik direct dat hij belangstelling voor me had. Meteen zag ik dat hij niet Europees was en kreeg ik een impuls van ‘pas op, hij is van buiten Europa en stel dat het een relatie wordt dan krijg je te maken met alle moeilijkheden die daarbij komen kijken.’ Eventjes vroeg ik me af of ik wel op die aantrekkingskracht in moest gaan, maar ik vond het te ver gaan om mijn gevoelens te negeren vanwege de regelgeving.
Tot 2006 leverde een relatie met iemand van buiten Europa geen problemen op. Als iemand een huis en minimuminkomen had, kon een vriend gewoon bij hem wonen. Sinds de inburgeringswet van 2006 is het veel moeilijker geworden om een relatie op te bouwen met iemand van buiten Europa. Het is een ontmoedigingsbeleid.
Alle regeltjes voor partners van buiten EU gelden ook voor heterokoppels, maar voor homo’s is de situatie extra moeilijk. Mijn vriend moest door de regels tijdelijk terug naar zijn geboorteland. Doordat hij vroegtijdig terugkwam, kreeg zijn familie argwaan. Nu is hij verstoten door zijn familie vanwege zijn geaardheid. Niet overal word je als homo opgehangen, zoals in Iran, maar toch moet Nederland zich bewuster zijn van de impact van daadwerkelijk terugsturen van homo’s naar een land waar homoseksualiteit niet geaccepteerd is.

Voordat ik besloot uit Nederland te vertrekken, liet ik me eerst adviseren door diverse advocaten en onderzocht ik zelf de mogelijkheden. Mijn advocaat zei me: ‘Ik kan je alle juridische details uitleggen, maar het komt op het volgende neer: Hoe eerder je weg gaat uit Nederland, hoe beter.’ In bijna alle Europese landen, behalve Nederland, kun je veel gemakkelijker samenwonen. Door tijdelijk in een ander Europees land te verblijven, kan mijn vriend Europese rechten verwerven. Op die manier omzeilen we de Nederlandse wet en zouden we later alsnog in Nederland gewoon kunnen samenwonen. Dat wordt ook wel de Europaroute genoemd. Nederland verlaten is voor ons de meest voor de hand liggende optie.
Dat ‘even’ uit Nederland verhuizen niet voor iedereen is weggelegd, besef ik me maar al te goed. Ik heb het geluk dat ik hier weinig gebonden ben en het elders fijn vind en er kans op werk heb, maar als je kinderen hebt of minder te besteden is dat wel anders. Daar komt bij dat ik me überhaupt niet meer gelukkig voel in Nederland. Voor mensen die hier wel gelukkig zijn is emigreren voor je relatie dan een extra heftige beslissing.”

Jacob (volledige naam en adres bij de redactie bekend)