Het ware verhaal achter minister Leers die ‘homo’s met een buitenlandse partner helpt’ is dat het kabinet één van onze grootste liberale verworvenheden afschaft, namelijk dat Nederlanders met buitenlandse partners, ongeacht geslacht of geaardheid, niet meer enkel mogen samenwonen, maar in feite gedwongen worden om te trouwen of een geregistreerd partnerschap met elkaar aan te gaan. Dat is een beleid dat al sinds 1982 van kracht is in Nederland.

De reden waarom het wordt afgeschaft (en de afschaffing daarvan stond al in het regeerakkoord tussen VVD en CDA – niet, nota bene, in het gedoogakkoord met de PVV!) heeft alleen maar te maken met puur moreel conservatisme: de christendemocraten vinden dat alleen formeel met een ceremonie aangegane relaties erkend dienen te worden.

Het is geweldig dat paren van gelijk geslacht in het huwelijk kunnen treden, maar dat is niet ieder zijn keuze. Het COC heeft al een vernietigend rapport geschreven eerder dit jaar over de voorgenomen wijziging, waarin het alle problemen met het afschaffen van ongehuwd samenwonen aankaartte:
- een moreel conservatieve invulling aan relaties;
- het probleem van ‘omgekeerde discriminatie’: in het EU-recht blijft de mogelijkheid van ongehuwd samenwonen wél bestaan (en dit is iets waar nota bene Nederlandse Europarlementariërs voor geijverd hebben!), dus een Pool die naar Nederland komt met zijn Oekraïnse vriend hoeft zijn vriend niet te trouwen; een Nederlander met een Oekraïnse vriend wel;
- plus problemen voor transmensen – als er een bijzondere regeling in het leven wordt geroepen voor homo’s, zoals het voorgenomen ‘verloofdenvisum’ – wat wordt dan de positie van transmensen die in het land van herkomst niet ‘hetero’ genoeg zijn om met hun Nederlandse partner te trouwen maar dan niet ‘homo’ genoeg zijn om gebruik te maken van de regeling.
Al in al is het ook teleurstellend dat homo’s weer een ‘bijzondere’ behandeling moeten krijgen met dit verloofdenvisum, terwijl het mooie aan het huidige beleid is dat het helemaal blind is voor geslacht en geaardheid, net als het instituut van het burgerlijk huwelijk in Nederland.
Ik heb tig Nederlandse en buitenlandse stellen als cliënten; homo’s, hetero’s, en trans+man of trans+vrouw, die kunnen vertellen waarom ze het fijn vinden niet in het huwelijk te hoeven treden als ze daar geen zin in hebben, en hoe ze zich beledigd voelen dat hun relaties niet meer serieus genomen worden.